Further education

PED 606 Sámi pedagogihkka mánáidgárddis

Sámi pedagogihkka mánáidgárddis (PED606) lea joatkkaoahppun (30 oahppočuoggá) dahje lassioahppun (čuoggáid haga). Oahppofálaldat álgá giđđat 2021 ja bistá guokte jagi. Oahppu lea oassin Sámedikki SáMOS-prošeavttas (Sámi mánát ođđa searvelanjain).

Oahppoplána 

Ulbmiljoavku ja sisabeassangáibádus
Oahppu fállojuvvo dušše SáMOS prošeavtta pilohtamánáidgárddiid bargiide áigodagas 2021-2022. Sámediggi giđđat 2020 válljii njeallje mánáidgárddi  pilohttán: Suaja maanagierte Snåases, Álttá siida AS Álttás, Árran mánájgárdde AS Ájluovttas ja Badjemánáid beaiveruoktu AS Kárášjogas. Pilohtamánáidgárddit galget geahččaladdat ja ovdánahttit sámi sisdoalu mánáidgárddiin.
 

Joatkkaoahppun - studeanttain geat čađahit eksámena 30 oahppočuoggá fágas gáibiduvvo čađahuvvon mánáidgárdeoahpaheaddjeoahppu, ovdaskuvlaoahpaheaddjeoahppu, vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahppu dahje sullasaš bachelordási oahppu mas lea pedagogihkka.

Lassioahppun - studeanttat geat eai deavdde sisabeassangáibádusaid, dahje geat eai hálit váldit/čađahit eksámena, sáhttet čuovvut oahpu lassioahppun (ii atte oahppočuoggáid). Sidjiide oahppu addá kursaduođaštusa man eaktun lea čađahuvvon bargogáibádusat oahpu botta.

 

Oahpu lágideapmi
Oasseáiggis geabbilisoahppan - deaivvadeamit ja neahttadoarjja oahppan, iešheanalaš barggut čoagganemiid gaskkas. Oahpahus sáhttá lágiduvvot ovttas eará oahpuin Sámi allaskuvllas.

 

Sisdoallu
Oahppu lea gelbbolašvuođalokten pilohtamánáidgárdde bargiide. Oahppu fállá vuođđodieđuid sámi pedagogihka ja gievrras giellamodeallaid ektui, maiguin studeanta viiddida iežas gelbbolašvuođa sámi mánáidgárdde sisdoaluin.

Sámi filosofiija galgá leat vuođđun sámi mánáidgárddiid sisdollui, gos sámi árvvut, luonddufilosofiija, giella, kultuvra, jođiheapmi ja árbedieđut guddet pedagogalaš barggu. Oahpu addá ipmárdusa mánáidgárddi sámi árbevierus, bargoetihkas, ja vásáhusaid pedagogalaš reflekšuvdnii.

Oahpus čiekŋudit mo studeanta sáhttá leat resursan ja makkár rolla sus lea sámi mánáidgárddis. Oahpahusas leat studeantta bargovásáhusat guovddážis. Sisdoalu vuolggasadjin lea sámegiella ja -kultuvra.

Studeanta galgá beassat hárjánit oaidnit pedagogalaš práksisiid (geavadiid) ođđa vugiiguin ja vuođuštit ja gaskkustit daid. Deaivvademiid gaskkas studeanta galgá duohtadilis geahččaladdat oahppu sisdoalu ja iskat ovdánahttit mánáidgárddi.

 

Oahpahusgiella
Oahpahusgiella lea davvisámegiella ja dulkojuvvo dárogillii. Soames logaldallamat leat sáhttet leat eará sámegillii dahje eará gillii. Lohkanmearri lea sáme-, dáro-, ruoŧa- ja/dahje eŋgelasgillii. Čálalaš barggut/eksámenbarggut čállojuvvojit sámegillii dahje skandinávagillii.

 

Movt álgá studeantan ohppui
Dán ohppui fertejit pilohtamánáidgárddiid bargit ohcat digitálalaččat báikkálaš sisaváldima bokte. Ohcci oažžu vástádusa golmma beaivvi sisa maŋŋel ohcanáigemeari, eaktun dasa lea ahte ohcci lea sádden visot duođaštusaid. Áigemearri vástidit oahpposaji fálaldahkii lea vihtta beaivvi. Ohcanáigemearri: 10.01.2021. 

 

Fágalaš resurssat oahpus

  • Anne Ingebjørg Svineng Eriksen lea oahpahusa fágakoordináhtor. Son lea bargan 34 jagi sámi mánáidgárddiin, jođiheaddji ja erenomášpedagoga virggiin. Sus lea viidáset oahppu erenoamášpedagogihkas, juoigan ja muitaleames ja psykososiála bargu mánáid- ja nuoraiguin. Lea bargan Sámi allaskuvlla mánáidgárdeoahpaheaddjeoahpus allaskuvlaoahpaheaddjin 2015 rájes ja lea jođihan ja koordineren BMOA -bargosaji mánáidgárdeoahpaheaddjeoahppu 2015-2019 ja mánáidgárdeoahpaheaddjeoahpuid. 
     
  • Marikaisa Laitis lea doavttirgráda pedagogihkas, fáddán Sámi árrabajásgeassima Suomas (University of Lapland, Rovaniemi 2018). Sus lea oahppu mánáidgárdepedagogihkas (kandidáhttadási, Oulu University 2010) ja pedagogalaš oahpaheaddjeoahpus (University of Lapland, Rovaniemi 2003). Son lea bargan mánáidgárddejođiheaddjin sámi mánáidgárddis Ánáris 2012 rájes. Ovdal dan barggai mánáidgárddeoahpaheaddjin 12 jagi. Jagit 2006-2009 son barggai Oulu Universitehtas dutkin mánáidgárddeoahpaheaddjeoahpus ja lei stipendiáhttan Danmarks Lærerhøjskoles. Lea bargan Sámi Allaskuvllas diibmooahpaheaddjin 2018 rájes. Sus lea nanus teorehtalaš duogáš máná kultuvrralaš ja árgabeaivvi oahpamis ja ovdáneamis ja máná aktiivvalaš rollas árga ollašuhttimis. Son lea maiddái bargan dutkin internašuvnnalaš prošeavttas “Cultural ecology of young children” (University of Greensboro, North Carolina).
     
  • Laila Aleksandersen Nutti lea allaskuvlalektor pedagogihkas Sámi allaskuvllas ja PhD stipendiáhta. Son lea bargan 15 jagi mánáidgárddis, sus lea master mánáidgárdepedagogihkas ja lea bargan Sámi allaskuvllas mánáidgárdeoahpaheaddjeoahpus 2007 rájes. Váldofokus doaimmas ja dutkamis leat; sámi mánáid rievttit, sámi pedagogihkka, juoigán ja estehtalaš fágat mánáidgárddis, árbevirolaš máhttu ja diehtu ja teknologiija oahpahusas. Son lea oassalastan dutkanprošeavttas mii čađahuvvui sihke davvi ja lulli sámi mánáidgárdekonteavsttain ja lea bargan oahpponeavvo ovdánahttimiin. Sus lea nana duogáš eamiolbmuid ovttasbarggus oahpahussuorggis.

 

SáMOS-prošeakta
Sámedikki SáMOS prošeavtta váldoáigodat lea 2018 – 2023. Prošeaktajođiheaddji lea Ol-Johán Sikku. Sámedikki bargit Anna Kristine Skum Hætta ja Anne Jannok Eira leaba maid mielde prošeavttas. Prošeakta Sámi mánát ođđa searvelanjain galgá viđa jagis rievdadahttit sámi mánáidgárdestruktuvrra sámi filosofiija ja árbedieđuid vuođul. Dat mearkkaša dan ahte sámi mánáidgárddit galget sáhttit bargat sámi pedagogalaš málliid mielde mat vuođđuduvvojit sámi gillii, kultuvrii ja árbedieđuide mat leat heivehuvvon ođđaáigásaš sámi servodahkii.

Filesize: 330 KB

Entrance requirements

Oahppu fállojuvvo SáMOS prošeavtta pilohtamánáidgárddiid bargiide. Studeanttain geat čađahit eksámena fágas gáibiduvvo čađahuvvon mánáidgárdeoahpaheaddjeoahppu, ovdaskuvlaoahpaheaddjeoahppu, vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahppu dahje sullásaš bachelordási oahppu mas lea pedagogihkka. Studeanttat geat eai deavdde sisabeassangáibádusaid, dahje geat eai hálit váldit/čađahit eksámena, sáhttet čuovvut oahppu viidásitoahppun (ii atte oahppočuoggáid). Sidjiide oahppu addá kursaduođaštusa man eaktun lea čađahuvvon bargogáibádusat oahppu botta

Koordinator

anneise's picture
Eriksen, Anne Ingebjørg Svineng
E-mail: 
anneise@samiskhs.no